Afdeling Leiden

Spreker: Bregtje & Jasper
Onderwerp: Bellen met buitenaarts leven

Je kijkt ’s avonds naar de sterren. Je ziet misschien de maan. Misschien een paar heldere stipjes. Maar wat als daar, héél ver weg, iemand anders óók omhoog kijkt? Iemand die zich afvraagt: Zijn wij alleen?

Die vraag stellen mensen zich al duizenden jaren. En niet alleen in verhalen of films. Wetenschappers over de hele wereld proberen echt contact te maken met buitenaards leven. Bijvoorbeeld via grote telescopen zoals die van NASA, of met radiotelescopen van het SETI Institute, die luisteren naar vreemde signalen uit de ruimte.

We hebben zelfs berichten de ruimte in gestuurd! In 1977 vertrok de ruimtesonde Voyager 1 met aan boord een gouden plaat vol muziek, geluiden en begroetingen van de aarde. Alsof we een kosmische flessenpost hebben verstuurd, in de hoop dat iemand die ooit vindt.

Maar hoe praat je eigenlijk met wezens die misschien totaal anders zijn dan wij? Wat als ze geen ogen hebben? Of geen oren? Of zelfs geen taal? Hoe zeg je dan: “Hallo, wij komen in vrede”?

Vandaag gaan we ontdekken hoe mensen proberen contact te maken met buitenaards leven — en waarom dat misschien wel één van de spannendste avonturen ooit is.

Want de echte vraag is niet alleen: Is daar iemand?
Maar ook: Hoe zouden wij het merken als ze antwoorden?

Spreker: Noor Sachs
Onderwerp: De geschiedenis van sterrenkunde

Wanneer we ’s nachts naar de sterren kijken, lijkt het alsof we iets tijdloos zien. Toch is onze kennis van de hemel het resultaat van duizenden jaren menselijke nieuwsgierigheid. Lang voordat er telescopen bestonden of ruimtevaartuigen naar planeten reisden, bestudeerden oude volkeren al aandachtig de bewegingen van de zon, maan en sterren. Sterrenkunde is daarmee één van de oudste wetenschappen ter wereld.

In beschavingen zoals die van het oude Mesopotamië, het oude Egypte, China en bij de Maya in Midden-Amerika, werd de hemel nauwkeurig geobserveerd. Niet uit pure nieuwsgierigheid alleen, maar uit noodzaak. De stand van de sterren bepaalde wanneer men moest zaaien of oogsten. De beweging van de zon gaf richting aan religieuze feesten. En bijzondere verschijnselen zoals zons- en maansverduisteringen werden vaak gezien als voortekenen.

Zonder moderne instrumenten ontwikkelden deze volkeren indrukwekkende methoden om patronen in de hemel te herkennen. Ze bouwden monumenten die waren uitgelijnd met de zon of bepaalde sterren, zoals Stonehenge, en stelden kalenders samen die verrassend nauwkeurig waren.

In dit praatje duiken we in de geschiedenis van de sterrenkunde en ontdekken we hoe oude volkeren, met niets meer dan scherpe observatie en doorzettingsvermogen, de basis legden voor de astronomie zoals wij die vandaag kennen. We reizen terug in de tijd om te zien hoe de mens voor het eerst probeerde de hemel te begrijpen — en daarmee ook zijn eigen plaats in het universum.

Spreker: Wietse Pruymboom
Onderwerp: Een gids voor de totale zonsverduistering van 2026

Heb je je ooit afgevraagd wat er gebeurt als de zon ineens helemaal verdwijnt? Het klinkt als iets uit een sciencefictionfilm, maar in 2026 gaat het echt gebeuren! Op 12 augustus 2026 zal een totale zonsverduistering plaatsvinden, en we kunnen dit spectaculaire natuurverschijnsel in Spanje meemaken!

Tijdens een totale zonsverduistering komt de maan precies tussen de aarde en de zon te staan, waardoor de zon even compleet verdwijnt. Maar dat is niet alles—het wordt donker, de lucht wordt kouder, en de sterren kunnen zelfs zichtbaar worden! Het is een magisch moment dat je niet snel zult vergeten.

In deze lezing gaan we ontdekken hoe een zonsverduistering werkt, waarom het zo bijzonder is om er een te zien, en waarom Spanje de perfecte plek is om dit natuurwonder te ervaren. Dus pak je zonnebril (voor als de zon weer tevoorschijn komt) en reis met ons mee naar de zon, de maan en de sterren!

Speker: Paul Perdijk/ Wessel de Kooker
Onderwerp: Fermi Paradox – waar zijn alle aliens?

We turen al decennialang met telescopen de ruimte in. We hebben miljarden sterren ontdekt, triljoenen planeten, en toch… blijft het akelig stil. Als het heelal zo groot is – en zo oud – waar blijft dan dat buitenaardse bezoek? Waar zijn de ruimteschepen, de radiosignalen, de groene mannetjes?

Dit is precies het raadsel van de Fermi-paradox: als het universum wemelt van leven, waarom hebben we er dan nog nooit iets van gezien?

Vanavond duiken we in de meest fascinerende theorieën die wetenschappers, denkers en sciencefictionfans hebben bedacht:
– Zijn we misschien écht alleen?
– Vermijden ze ons bewust?
– Of leven ze in vormen die we ons niet eens kunnen voorstellen?

Bereid je voor op een avond vol verwondering, speculatie en een gezonde dosis kosmisch mysterie. Want één ding is zeker: na vanavond kijk je nooit meer op dezelfde manier naar de sterren

Spreker: Teije de Koning
Onderwerp: Spooky Sterrenkunde

Het is vrijdag de 13de – de perfecte avond voor een buitenaards griezelige lezing!

Van mysterieuze signalen uit de ruimte tot ‘spookachtige’ nevels die dwalen tussen de sterren… Vanavond duiken we in de duistere kant van het heelal. Want sterrenkunde is niet alleen prachtig – het kan ook behoorlijk spooky zijn!

Bereid je dus voor op een avond vol kosmische curiositeiten, mysterieuze verschijnselen en hemelse horrorverhalen. Geen zorgen: we blijven met beide voeten op aarde – althans, als het universum ons laat gaan…

Welkom bij Spooky Sterrenkunde – waar wetenschap en het onbekende elkaar ontmoeten in het donker van de nacht…

Speker: Bernice
Onderwerp: Navigeren aan de hand van de sterren

Stel je voor: je bent ergens ver weg, midden in de nacht, zonder een telefoon of GPS. De lucht is donker en het enige licht dat je ziet, komt van duizenden sterren. Maar wat als deze sterren niet alleen mooi zijn om naar te kijken, maar ook jouw gidsen zijn op avontuur? Welkom bij onze bijzondere lezing over navigeren aan de hand van de sterren!

Hoe kun je de sterren gebruiken als je kompas, net zoals oude ontdekkingsreizigers dat deden? In deze lezing gaan we een reis maken door de nachtelijke hemel en ontdek je hoe mensen al duizenden jaren de sterren gebruiken om hun weg te vinden. Van de beroemde Poolster tot de geheime boodschappen in sterrenbeelden, we leren hoe deze sterren ons vertellen welke richting we op moeten. Dus, bereid je voor om de sterren te ontdekken en te leren hoe jij ze kunt gebruiken om je eigen pad te volgen—net als een echte sterrennavigator!