Sterrenkunde.nl Sterrenkunde in Nederland
Sterrenkunde.nl wordt verzorgd door de JongerenWerkGroep voor Sterrenkunde
Maan
Huidige maanfase

Zwaartekracht


Zwaartekracht, ook wel aantrekkingskracht of gravitatie genoemd, is er de oorzaak van dat:

  • jij niet van de aarde valt;
  • het erg veel energie (brandstof) kost een raket te lanceren;
  • de maan om de aarde draait;
  • de aarde om de zon draait, evenals de andere planeten;
  • kometen naar de zon toegetrokken worden of in een ONTBREKEND WOORD;
  • de zon en alle sterren een baan beschrijven om het ONTBREKEND WOORD;
    en bovendien dat het uiteindelijk door de zwaartekracht

    Wat dˇet die zwaartekracht nu precies? Hij maakt dat álle voorwerpen elkaar aantrekken. In de natuurkunde praten we niet over voorwerpen, maar over lichamen. Gassen, vloeistoffen en alle vaste stoffen, inclusief jij zelf, noemen we dus lichamen. Zo trekken twee lichamen op aarde elkaar ook aan. Omdat echter zelfs de zwaarste voorwerpen ten opzichte van de aarde een verwaarloosbaar klein gewicht hebben, merken we daar niets van. Met speciale meet instrumenten is dit effect echter wel degelijk te meten.

    Overigens spreken we in de natuurkunde ook liever van massa dan van gewicht. Een lichaam heeft massa ( = hoeveelheid materie).

    Op aarde heeft het door de aantrekkings kracht gewicht. Midden in het heelal zou het gewichtloos zijn door het ontbreken van aantrekkingskracht. De hoe veelheid materie, dus de massa, zou natuurlijk hetzelfde zijn gebleven.

    Waar hangt die zwaartekracht nu van af? In de eerste plaats van de massa's. Hoe groter de massa, hoe sterker de onderlinge aantrekkingskracht. Zou de massa van de zon twee keer groter worden, dan wordt de aantrekkingskracht van de zon ook twee keer groter. Zou de massa van de zon drie keer zo groot worden Ún de massa van de aarde vier keer zo groot, dan wordt de onderlinge aantrekkingskracht 3 x 4 = 12 keer zo groot.

    Verder hangt de zwaartekracht af van de afstand. Hoe verder we van een hemellichaam vandaan komen, hoe minder we merken van de aantrekkingskracht van dat lichaam.

    De aantrekkingskracht wordt bovendien snel kleiner als de afstand groter wordt. Wordt de afstand bijvoorbeeld drie keer groter, dan wordt de aantrekkingskracht 3 x 3 = 9 keer kleiner. Wordt de afstand tien keer kleiner, dan wordt de aantrekkings kracht 10 x 10 = 100 keer groter!

    Nu kunnen we bijvoorbeeld uitrekenen welke zwaartekracht op aarde sterker gevoeld wordt, die van de zon of die van de maan. Wat denk je dat de uitkomst zal zijn? Dat op aarde de zwaartekracht van de zon sterker zal zijn dan die van de maan, nietwaar? Anders zou de aarde niet om de zon, maar om de maan draaien! We zullen zien:

    De massa van de zon is 27 miljoen keer zo groot als de massa van de maan. Hierdoor is de aantrekkingskracht van de zon ook 27 miljoen keer zo groot als de aantrekkingskracht van de maan. Maar de maan staat 390 keer dichterbij de aarde als de zon. Hierdoor is de aantrekkingskracht van de maan niet 390 keer groter, maar 390 x 390 = 15.200 keer groter dan de aantrekkingskracht van de zon. Dus door de grotere massa van de zon is de aantrekkingskracht 27 miljoen keer groter, maar door de grotere afstand weer 15.200 keer kleiner. Per saldo betekent dat, dat de aantrekkingskracht van de zon 27.000.000 gedeeld door 15.200 = 179 keer zo groot is dan de aantrek kingskracht van de maan.

    Je kunt bijvoorbeeld ook zelf uitrekenen hoeveel je op de maan zou wegen. De massa van de aarde is 81,3 keer zo groot dan de massa van de maan. Hierdoor zou je op aarde 81,3 keer zo veel wegen dan op de maan. Maar de maan is 3,67 keer kleiner. Dat betekent dat de aantrekkingskracht op de maan weer 3,67 x 3,67 = ongeveer 13,5 keer groter wordt. Per saldo betekent dit dat de aantrekkingskracht op aarde 81,3 gedeeld door 13,5 = 6 keer groter is. Op aarde weeg je daardoor dus ook 6 keer zoveel dan op de maan. Weeg je op aarde 42 kilogram, dan zou je op de maan dus 42 : 6 = 7 kilogram wegen.


    ONTBREKEND STUK

    de planeten in ons zonnestelsel zou wegen. Hierbij zijn we er weer van uit gegaan dat je op aarde 42 kg weegt.


Terug naar de woordenlijst

Advertenties
Sterren en planeten 2013
Alle informatie benodigd voor de amateurastronoom voor 2013 kun je vinden in sterren en planeten 2013.
Cursusbrochure Sterrenkunde
Deze brochure bevat alle basisbegrippen en kennis van de sterrenkunde. Ideaal voor starters in deze hobby (bestelcode JWG-80).
Astrodisk
Heb je je wel eens afgevraagd hoe een bepaalde ster heet? Net als de zon veranderen ook de sterren steeds van plaats aan de hemel. Met deze draaibare sterrenkaart kun je heel gemakkelijk de verschillende sterrenbeelden en sterren opzoeken (bestelcode AW-10).
Partnersites
De Jongenenwerkgroep voor Sterrenkunde. Vereniging voor 8 t/m 20 jarige met sterrenkunde als hobby.
Sterrenkijker.nl geeft informatie over sterrenkijker, telescopen, verrekijkers, enz.
Informatie over alle sterrenbeelden.
Pagina over deepskyobjecten
Prachtige site over zonsverduisteringen
De Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde. Al meer dan 100 jaar het centrum voor amateursterrenkunde.
Www.astronomie.nl. Verzorgd door de Nederlandse Onderzoeksschool voor Astronomie
Stichting UniVersum is een stichting ter promotie van de (amateur)sterrenkunde. Zij is o.a. uitgeefster van veel sterrenkundig materiaal
Zenit is het sterrenkundig tijdschrift voor de amateurastronoom
Veel sterrenkundige nieuwtjes vind je hier.
Veel sterrenkundige info.
Universiteit Utrecht, faculteit Natuur & Sterrenkunde Valid XHTML 1.0! Valid CSS!