Mercuriusovergang maandag 11 november 2019

Maandagmiddag en -avond beweegt de planeet Mercurius voor de zon langs. Het stipje van de planeet schuift even over half twee de zon op, maar is te klein om met een eclipsbrilletje te bekijken. Dit is dus een goede reden om een sterrenwacht of vereniging bij jou in de buurt te bezoeken. Je kunt daar veilig door een telescoop de Mercuriusovergang waarnemen.

Zonnige zeldzaamheid

Mercurius draait in 88 dagen een rondje om de zon. Hierdoor beweegt de planeet vanaf de aarde gezien elke 116 dagen tussen de aarde en zon door. Mercurius kruist daarbij niet altijd de denkbeeldige lijn die de aarde en zon verbindt. Vanaf de aarde gezien, lijkt Mercurius soms onder of juist boven de zon langs te bewegen. Dat komt omdat de planeetbanen onderling iets gekanteld zijn. Als de zon – Mercurius – aarde wel op één lijn staan, dan is een zeldzame planeetovergang zichtbaar. De vorige Mercuriusovergang was op 9 mei 2016. De foto's bij dit artikel zijn van Sander van der Wal en Maaike van der Plas, waarop je Mercurius in 2016 voor de zon ziet. Lees hier een sfeerimpressie van deze overgang. Voor de volgende Mercuriusovergang moeten we nog 13 jaar wachten, tot 13 november 2032.

Tijdstippen

Op 11 november om 13:36 uur raakt Mercurius voor het eerst de rand van de zon en dan begint de planeetovergang. Na krap 2 minuten is het hele schijfje van Mercurius zichtbaar als een rond zwarte silhouet voor de zonneschijf. De zon staat dan op zo'n 18 graden boven de ZZW-horizon. Je moet met telescoop dus vrij zicht hebben op het westen om de mercuriusovergang te volgen. Rond 16:20 uur is de overgang halverwege, dan staat de zon laag op 4 graden boven de horizon. Met zonsondergang om 16:53 zien we de zon en Mercurius samen achter de westelijke horizon verdwijnen. De overgang eindigt om 19:04 uur wanneer het stipje van Mercurius van de zon af beweegt. Die fase van de Mercuriusovergang is dus niet zichtbaar vanuit Nederland. Meer details lees je op: hemel.waarnemen.com waar ook de illustratie vandaan komt.

Beste zicht bij een sterrenwacht

Bij onbewolkte hemel is de zon zichtbaar, maar Mercurius is lastiger waar te nemen. De planeet heeft een diameter van 4.879 km, maar staat zo ver van de aarde dat deze vanuit ons perspectief tijdens de overgang 194x op de middenlijn van de zon past. Dat betekent dat Mercurius te klein is om door een eclipse-brilletje te zien. Veilig kijken naar die zon mét het zwarte silhouet van de planeet Mercurius doe je daarom met behulp van een telescoop met zonnefilter of een speciale zonnetelescoop. We raden aan om met minstens een vergroting van 50x of meer te kijken. Ook een verrekijker (met zonnefilter) vergroot dus niet genoeg.

Beschik je niet over de juiste telescoop en zonnefilters om veilig naar de zon te kijken? Ga dan op bezoek bij een vereniging of sterrenwacht bij jou in de buurt.

Overzicht waarneemlocaties:

Hieronder vind je een overzicht van de ons bekende organisaties die speciaal tijdens de Mercuriusovergang actief zijn.

Plaats Organisatie Informatie
AmsterdamAnton Pannekoek Instituut voor Astronomie (Universiteit van Amsterdam)programma en aanmelden
Bennekom Sterrenwacht Kreefthttps://sterrenwachtkreeft.nl/node/8
Enschedé De Museumfabriek https://www.demuseumfabriek.nl/content/2675/nl/kijken-naar-mercurius-voor-de-zon
Eindhoven Dr Anton Philips Sterrenwachthttp://www.sterrenwachteindhoven.nl/informatie/4/alle-activiteiten.html
GasterenVWS Noord Drenthe; Pollux sterrenwacht www.sterrenwacht.eu
Groningen Blaauw Sterrenwacht (Univ. Groningen) De Sterrenwacht en Facebook aankondiging
Hellendoorn Sterrenwacht Hellendoornhttps://sterrenwachthellendoorn.nl/staging/
Middelburg, LoskadeSt. Vstw. Philippus Lansbergen www.lansbergen.net
Rijswijk St. Sterrenwacht Rijswijk http://www.sterrenwachtrijswijk.nl/index.php/agenda
Stokkum Sidewalk Astronomy Montferland Meer informatie
Texel, Ecomare Vst. de Jagerwww.oriontexel.nl
Utrecht Sterrenwacht Sonnenborghhttps://www.sonnenborgh.nl/mercuriusovergang
Utrecht Leidse RijnVictor Land www.sterrenkijkenindestad.com
Vinkel Sterrenwacht Halley https://www.sterrenwachthalley.nl/agenda-2/
© KNVWS | KvK Utrecht 40477437
Recent changes RSS feed Powered by PHP Driven by DokuWiki