Hemelkalender
mei 2012
PlanetenoverzichtDeze maand zijn slechts drie planeten met het blote oog waarneembaar. 's Avonds is in het noordwesten de planeet Venus te vinden, al nadert zij in de loop van mei in rap tempo de zon. Ook Mars en Saturnus zijn aan de avondhemel te zien, respectievelijk in de sterrenbeelden Leeuw en Maagd. De twee planeten zijn tot ver na middernacht waarneembaar. Dat Mercurius en Jupiter niet waarneembaar zijn, komt doordat zij vanaf de aarde gezien momenteel te dicht bij de zon staan.
19 De enkele tientallen meters grote planetoïde 2010 KK37 passeert de aarde op een afstand van slechts 0,0058 AE (870.000 km).
21 Nieuwe Maan. In delen van China, Japan en de VS is vandaag een ringvormige zonsverduistering te zien (zie Sterrengids 2012, blz. 45).
22 Samenstand van de maansikkel en de heldere planeet Venus (avondhemel).
22 Slechts drie weken na de scheervlucht langs ijsmaan Enceladus, brengt ruimtesonde Cassini vandaag weer eens een bezoekje aan Titan. De grootste maan van Saturnus wordt tot op 955 kilometer genaderd.
27/28 & 28/29 Voor de tweede keer deze maand passeert de maan het sterrenbeeld Leeuw. En dat resulteert opnieuw in nachtelijke samenstanden met de ster Regulus en de planeet Mars.
Hemelkalender
juni 2012
PlanetenoverzichtVanaf 5 juni is de planeet Mercurius weer (enigszins) waarneembaar. Hij staat in de avondschemering laag in het noordwesten. Venus is op 6 juni heel eventjes te zien als donker silhouet tegen de heldere zonneschijf. Tijdens deze Venusovergang verhuist de planeet naar de ochtendhemel, waar zij in de tweede helft van de maand opduikt. Mars is de hele avond en een klein deel van de nacht te zien als oranjerode 'ster' op de grens van de sterrenbeelden Leeuw en Maagd. Jupiter is, net als Venus, vanaf half juni laag aan de oostnoordoostelijke ochtendhemel te vinden: eind juni komt hij al twee uur voor de zon op. Saturnus, die dicht bij de ster Spica in het sterrenbeeld Maagd staat, blijft tot ver na middernacht boven de horizon.
- Deze maand eindigt de primaire wetenschappelijke missie van de beide GRAIL-sondes, die het zwaartekrachtsveld van de maan in kaart brengen. Om die kaart nog nauwkeuriger te maken, is het onderzoek echter tot december verlengd.
1 Begin van de weerkundige zomer, die per definitie de maanden juni, juli en augustus omvat.
3/4 Samenstand van de maan en Antares, de helderste ster van het sterrenbeeld Schorpioen (nachthemel).
4 Volle Maan.
6 Venusovergang. Vanuit Nederland is alleen het einde van dit zeldzame hemelverschijnsel waarneembaar. Bij zonsopkomst is Venus te zien als een stip die donker afsteekt tegen de zonneschijf. De planeet bereikt om 6.37 uur de rand van de zon: veel tijd om het verschijnsel waar te nemen is er dus niet! Voor verdere informatie en waarneemtips zie hier en het mei-nummer van Zenit.
7 Ruimtesonde Cassini brengt opnieuw een bezoek aan de grote Saturnusmaan Titan. De kleinste afstand bedraagt ditmaal 959 kilometer.
13 Voor vandaag staat de (uitgestelde) lancering van de kleine röntgensatelliet NuSTAR op het programma. Deze zal niet vanaf een vaste lanceerbasis vertrekken, maar aan de 'buik' van een vliegtuig boven de Stille Oceaan naar grote hoogte worden gebracht en daar worden losgelaten. Een kleine Pegasus-raket zal de satelliet vervolgens in een baan om de aarde brengen.
17 Samenstand van de smalle maansikkel en de planeet Jupiter aan de ochtendhemel. Zoek het duo rond 4.30 uur (een half uur voor zonsopkomst) laag boven de oostnoordoostelijke horizon.
19 Nieuwe Maan.
21 Om 1.09 uur begint de astronomische zomer. De zon bereikt dan haar meest noordelijke hemelpositie.
21 Samenstand van de jonge maansikkel en de planeet Mercurius. Dat zal niet gemakkelijk waarneembaar zijn: het tweetal kan rond 22.15 uur laag in het noordwesten worden gevonden.
24 Samenstand van de maansikkel en Regulus, de helderste ster van het sterrenbeeld Leeuw (avondhemel).
25&26 Samenstand van de maan en de planeet Mars (avondhemel).
27&28 Op deze beide avonden staat de maan in de buurt van de planeet Saturnus en de ster Spica (zuidwesten).
