|
Bouw je eigen sterrenkijker !!
 Als je net met sterrenkunde begint is vaak je eerste wens: een eigen sterrenkijker. Nu kun je een sterrenkijker in een goede winkel kopen, maar je kunt hem ook zelf bouwen! En dit is niet verschrikkelijk moeilijk. Het enige wat je ervoor nodig hebt is: een bouwbeschrijving, optiek (lenzen en/of spiegels), wat spullen uit een doe-het-zelfzaak en niet meer dan één linkerhand. Een zelfgebouwde kijker is tegenwoordig niet goedkoper meer dan één uit de winkel. Voor het geld hoef je het dus niet te doen. Waarom dan wel? Omdat het leuk is! Na zo’n 3 dagen knutselen heb je dan je eigen kijker, waarvan je precies weet hoe hij werkt en die net zo goed is als een sterrenkijker uit de winkel.
Als je besluit een sterrenkijker te gaan kopen, kun je dat het beste in een winkel doen die daarin gespecialiseerd is. In Nederland is een aantal van deze winkels te vinden. Op de website van Stichting de Koepel vind je een overzicht van deze winkels. Het is sterk af te raden om een sterrenkijker zomaar ergens te kopen. Je loopt dan een grote kans er een van slechte kwaliteit te kopen. Op de website www.sterrenkijker.nl vind je veel informatie over sterrenkijkers en waar je allemaal aan moet denken als je er een wilt kopen.
Bij de JWG kun je bouwbeschrijvingen en optiek verkrijgen van 2 sterrenkijkers: een 15cm Newton-spiegelkijker en een 6cm-lenzenkijker. (De "15cm" en "6cm" geven de grootte van de spiegel en de lens aan.) Het zelf bouwen van de 15cm-kijker kost alles bij elkaar ongeveer 350 euro. Het zelf bouwen van de 6cm-kijker kost alles bij elkaar ongeveer 225 euro. Als je een van deze kijkers zelf wilt bouwen kun je bij de JWG de optiek en de bouwbeschrijving bestellen. Alle andere benodigdheden kun je bij een doe-het-zelfzaak kopen. De 15cm-kijker kun je ook in de zomer bouwen op het Ouderenkamp (14-18 jaar).
De 15cm-kijker is duurder dan de 6cm-kijker, maar met de 15cm-kijker zie je wel een stuk meer. Met de 6cm-kijker kun je de Maan, de meeste planeten en de helderste nevels aan de sterrenhemel zien. Met de 15cm-kijker zie je meer nevels, zie je ze helderder en zie je wat meer details op de Maan en de planeten.
Hieronder vind je meer informatie over de twee kijkers die gebouwd kunnen worden. Als je nog vragen hebt over kijkerbouw dan kun je altijd bellen of schrijven met:
Wouter van Reeven Jadelaan 62 3523 CW Utrecht 06-14688654 jwg-kijkerbouw@sterrenkunde.nl De JWG 15cm-kijker
De JWG 15cm-kijker is een zogenaamde Newton-spiegeltelescoop. Deze zelfbouwkijker is in 1990 door Maarten Kleinhans ontworpen. In de loop van de jaren zijn er tientallen van deze sterrenkijkers gebouwd.
De montering van de JWG 15cm-kijker is een zogenaamde Dobsonmontering. Dit is een montering die eenvoudig zelf te bouwen is, maar toch heel goed werkt. Over de hele wereld worden daarom zeer veel Newton-spiegeltelescopen met zo’n montering gebouwd. Met de montering kun je de kijker in 2 richtingen bewegen: links-rechts en boven-onder. Omdat Maan, sterren en planeten anders langs de hemel lijken te bewegen zul je beide richtingen steeds moeten aanpassen. Hierdoor het is niet mogelijk om lang belichte foto’s van de sterren te maken. Kort belichte foto’s maken van Maan en planeten is echter wel mogelijk.
Als je de JWG 15cm-kijker zelf wilt bouwen, kun je bij de JWG de 15cm-optiekset bestellen op deze pagina. Deze set kost 256 euro en bestaat uit een bouwbeschrijving, een 15cm-spiegel, een 42mm-vangspiegel, een 25mm orthoscopisch oculair en een plaatje teflon kunststof dat je voor de montering nodig hebt. Naast de 256 euro voor deze set zul je ook nog ongeveer 100 euro kwijt zijn voor het overige materiaal.
De JWG 6cm-kijker
Naast de 15cm-Dobsonkijker bestaat er ook een 6cm-zelfbouwlenzenkijker. Deze zelfbouwkijker is in 1973 door Charles Füss ontworpen. Aangezien deze kijker jarenlang de enige kijker was die bij de JWG gebouwd werd, wordt deze kijker ook wel kortweg "de JWG-kijker" genoemd. In de loop van de jaren zijn er vele honderden van deze sterrenkijkers gebouwd.
 De telescoopbuis van de JWG 6cm-kijker is gemaakt van regenpijp, die beplakt is met gekleurd plakplastic. Voor in de buis zit een lens, het objectief. Deze lens heeft een diameter van 6cm en een brandpuntafstand van 900mm. Achterin de buis zit een klein buisje. Als je dit buisje heen en weer beweegt, kun je de sterren scherp stellen. In dit buisje zitten twee dingen: een oculair en een zenitprisma. Met het zenitprisma kun je om een hoekje kijken, zodat je je niet in allerlei bochten hoeft te wringen om iets te kunnen zien. Het oculair zorgt ervoor dat de sterren vergroot worden. De JWG 6cm-kijker is gemonteerd op een stevig houten statief. Dit statief lijkt in de verste verte niet op een statief van een telescoop uit de winkel. Maar dat maakt de JWG 6cm-kijker nu zo uniek. Het statief mag er dan misschien wat log uitzien, maar sterrenkijkers met een statief dat zo stevig is zie je maar zelden. Tegenwoordig wordt de montering iets anders gebouwd. Door gebruik te maken van een kleine Dobsonmontering loopt de kijker nu soepel en mooi stabiel. Met de montering kun je de kijker in twee richtingen bewegen: links-rechts en boven-onder. Omdat Maan, sterren en planeten anders langs de hemel lijken te bewegen zul je beide richtingen steeds moeten aanpassen. Hierdoor het is niet mogelijk om lang belichte foto’s van de sterren te maken. Kort belichte foto’s maken van Maan en planeten is echter wel mogelijk.
De bouwbeschrijving voor de JWG 6cm-kijker wordt momenteel grondig herzien. Een mooie nieuwe beschrijving is momenteel niet beschikbaar. De oude beschrijving en de aanpassing hierop is echter wel beschikbaar als dit bestand* van 5,7 MB. Als je de JWG 6cm-kijker zelf wilt bouwen, kun je bij de JWG informeren op email adres jwg-bureau@sterrenkunde.nl naar de beschikbaarheid van de 6cm-optiekset. Deze set kost 148 euro en bestaat uit een 6cm-lens, een zenitprisma en een oculair. Naast de 148 euro voor deze set zul je ook nog ongeveer 75 euro kwijt zijn voor het overige materiaal.
* Bovenstaand bestand is in PDF-formaat. Om dit bestand te kunnen lezen heb je het programma Acrobat Reader nodig. Dit programma kun je hier gratis downloaden.
|
|
|||||
 |
|
|
|
|
|
|
De kijkerbuis van de JWG 15cm-kijker is vierkant en gemaakt van 4 dunne planken. Achterin de kijkerbuis bevindt zich een holle spiegel, het objectief. Deze spiegel heeft een diameter van 15cm en een brandpuntsafstand van 1200mm. Het licht dat deze spiegel opvangt wordt naar de voorkant van de kijkerbuis gestuurd, waar het opgevangen wordt door een kleine elliptische spiegel, de vangspiegel. De vangspiegel (korte as 42mm) stuurt het licht door een gat in de kijkerbuis. In dit gat zit een klein buisje. Als je dit buisje heen en weer beweegt, kun je de sterren scherp stellen. In dit buisje zit een klein lensje, het oculair. Het oculair zorgt ervoor dat de sterren vergroot worden. De JWG 15cm-kijker wordt geleverd met een 25mm orthoscopisch oculair met een diameter van 31,75mm. Deze zorgt voor een vergroting van 48 keer. Bij de JWG is voor een niet al te hoog bedrag een extra oculair te verkrijgen voor een hogere vergroting.