Archief

Deze pagina bevat de bijeenkomsten die we al gehad hebben. Terug naar de Leiden homepage

Bijeenkomsten 2016

10 december 2016 - Megabijeenkomst

De MEGABIJEENKOMST 2016 staat weer voor de deur. We sluiten het jaar af met een extra lange bijeenkomst op zaterdag 12 december. We beginnen om 13:30 en eindigen om 17:00. Als het helder weer is, kunnen we vanaf 17:00 misschien zelfs waarnemen door de telescopen van de sterrenwacht!

We hebben deze middag meerdere sprekers en activiteiten. We gaan een leuke knutsel maken en Bram komt langs met een spannend praatje. Ook Peter Perdijk komt langs met een leuk praatje.

Peter heeft voor ons een speciaal praatje over chaos theorie. Misschien hebben jullie wel eens gehoord van de vlinder die in Afrika zijn vleugels wappert en in Amerika een orkaan veroorzaakt (The butterfly effect voor insiders). Hoewel dit natuurlijk een metafoor is, zit er wel een theorie achter die een speciaal soort natuur fenomenen veroorzaakt.

Chaos theorie is voornamelijk relevant in weersvoorspellingen, hier op aarde en in de ruimte. Maar is ook relevant op de uitbreiding van steden, natuurlijke groei van bijvoorbeeld bomen, bladeren en dieren, computerwetenschap en zelfs kosmologische modellen in de snaar-theorie. Wat chaos allemaal betekent in ons dagelijk leven en in de natuur gaat Peter ons vertellen.

Bram had voor ons een cryptisch verhaal.
„Ik maak er een mooie reis van met een paar handvaardigheden, tenslotte gaat iedereen naar Mars de komende zomer, en zal zo'n klein planeetje snel te vol zijn. Dan is de sprong naar Jupiter in 2018 echt noodzakelijk en is M101 op zo'n 25 miljoen lichtjaar natuurlijk nog maar een feestelijke excursie voor onze kleine egootjes…gelukkig is M101 2x zo groot als ons eigen melkwegstelseltje, waar we ook al bijna niet meer kunnen ademhalen van de drukte… haha!”

😁 wordt weer leuk

11 november 2016 - De Oerknal

De mensheid heeft zich altijd afgevraagd waar we vandaan komen. Waar de mensheid vandaan is gekomen en hoe het heelal is ontstaan. Sterrenkundigen en kosmologen zijn vooral geïnteresseerd geweest in het ontstaan van het heelal. Met hele precieze waarnemingen hebben ze diep diep in het heelal gekeken om aanwijzingen te vinden over waar het heelal vandaan komt en hoe het is ontstaan. De sterrenkundige Hubble kwam met de belangrijke ontdekking dat het heelal aan het uitdijen is. Deze ontdekking zette sterrenkundigen aan het denken hoe het heelal zou kunnen zijn ontstaan. Als het heelal nu aan het uitdijen is, zou het heelal dan in het verleden kleiner zijn geweest dan nu? En als we nog verder terug in de tijd gaan, zou het heelal dan niet kunnen zijn ontstaan uit een punt? Deze ideeën over het ontstaan van het heelal zijn uitgegroeid tot wat we nu kennen als de oerknal of de big bang.

Han Crijns gaat ons alles vertellen over de theorie van het ontstaan van het heelal. Hij gaat ons vertellen wat de oerknal nu precies inhoudt, welke observaties de oerknal onderbouwen en wat het betekent voor de toekomst van het heelal. Dus wil je alles weten over hoe het heelal is ontstaan, kom dan naar deze bijeenkomst.

14 oktober 2016 - Ik ga naar de ruimte in en ik neem mee...

Denk mee. Ik ga naar de ruimte en ik neem mee…. Wat moeten we eigenlijk allemaal meenemen? …. Wat zou jij meenemen? Net als elke reis moeten we een reis naar de ruimte voorbereiden. Natuurlijk lucht, brandstof, water, eten. Wat nog meer. Een tandeborstel, bordspelletje. We moeten ons natuurlijk ook een beetje vermaken. En wat nog meer?

Cyrano gaat ons meer vertellen over wat er nu allemaal nodig is om de ruimte in de gaan. In een hypothetische reis naar Mars neemt Cyrano ons mee in een zoektocht naar het ultieme 'wat neem ik mee' - lijstje. Nee, we gaan deze bijeenkomst natuurlijk geen saaie lijstjes maken, maar ook vooral die vraag 'waarom' we meenemen wat we meenemen. Een reis in de ruimte naar mars brengt speciale uitdagingen met zich mee die we op aarde niet hebben. En dat vergt speciale voorbereidingen. Ben je ooit van plan te gaan, kom dan naar onze bijeenkomst. Dan kan je goed voorbereidt op pad.

9 september 2016 - New Horizon: De nieuwe ontdekkingen

New Horizon heeft als eerste satelliet de dwerg planeet Pluto kunnen bekijken. Het was de eerste mogelijkheid voor de mensheid om deze ex-planeet van dichtbij te bekijken. Zelfs niet de allergrootste telescopen op aarde en in de ruimte konden ver genoeg inzoomen om een duidelijk beeld te krijgen van Pluto. Met de komst van New Horizons in 2015 was dat dan uiteindelijk mogelijk. De wereld heeft kunnen genieten van de prachtige plaatjes die New Horizons ons heeft kunnen sturen. Wetenschappers zijn momenteel druk bezig om alle nieuwe informatie die we hebben verkregen te verwerken en te onderzoeken.

Ramon van der Hilst zal ons alles vertellen over het laatste nieuws uit de wetenschap over Pluto. Voordat het in de schoolboeken terecht komt zul jij het weten. De nieuwste plaatjes, de nieuwe weetjes en onderzoeken. Over het ontstaan, de relatie met Pluto met haar nogal grote maan Charon. De kleine maantjes. Sluit je aan bij met ons om meer te weten te komen over deze bijzondere ex-planeet.

Juli en Augustus - Vakantie!

Tijdens de vakantie zijn er geen bijeenkomsten van de JWG in de Leidse Sterrenwacht. Wel is het natuurlijk de gelegenheid om de sterrenwacht zelf te ontdekken. Weet je nou niet wat je moet doen tijdens de vakantie. Kijk dan ook eens naar de Kampen van de JWG. Wie weet zit daar het kamp bij voor deze zomer.

10 juni 2016 - Sterke verhalen uit de ruimte

Helaas kan wegens persoonlijke omstandigheden onze spreker niet meer komen op 10 juni. Daarvoor in de plaats hebben we een mooi ander programma bedacht. Volgens Wikipedia zijn sterke verhalen een verhaal dat voor waar wordt verteld, maar waarvan de inhoud zodanig onwaarschijnlijk is dat het niet waar kan zijn. Een sterk verhaal wordt dan ook meer ter vermaak verteld dan om opportunistische of zelfs malicieuze redenen. We kennen allemaal de sterke verhalen over sportvissers met gigantische vissen uit de sloot. En zo ook zijn er heel wat sterke verhalen in de sterrenkundewereld.

Onze eigen Saskia gaat deze bijeenkomst de wat luchtigere zaken behandelen vanuit de sterrenkunde wereld. De sterke verhalen die er de ronde doen. Een gezicht op Mars, Aliens noem het maar op. Maak je op voor een lekkere luchtige bijeenkomst zo net voor de vakantie. Dan heb je tijdens de vakantie ook een sterk verhaal om rond het kampvuur te vertellen.

13 mei 2016 - Wat Als 2!!!

Jullie vroegen erom. Jullie krijgen het! Na het succes van vorig jaar komt Peter van Velzen terug om meer 'wat als?' vragen te beantwoorden.

Wat als? Wat als? Wat als is een hele leuke vraag. Wat als je op een aarde leven waar de zwaartekracht 2x zo sterk is? Wat we al het water op de aarde naar mars verplaatsen? Hoe zou Mars er dan uitzien? Wat als je met een gewoon vliegtuig boven andere planeten vliegt?

Deze avond komt Peter van Velzen langs om een paar interessante scenario's te vertellen. Alle scenario's zijn natuurlijk sterrenkunde gerelateerd. Dus komt langs om te horen welke bizarre vragen op een wetenschappelijk verantwoord worden beantwoord.

8 april 2016 - Zwaartekracht

We kennen het allemaal. We voelen het allemaal. Het houdt ons vast. Het is overal. We willen graag zonder, maar we ook niet zonder:

Zwaartekracht.

Zwaartekracht houdt ons op de aarde. Het houdt de maan in een baan rond de aarde. Het houdt de aarde in een baan rond de zon. Er handig! Graag zouden we ook wel eens zonder zwaartekracht willen leven. Lekker zweven zoals astronauten. Maar we weten ook dat astronauten ook hard moeten trainen in de ruimte om gezond te blijven en zodat ze weer terug kunnen keren naar aarde. Grote wetenschappers zoals Newton en Albert Einstein hebben lang zwaartekracht bestudeerd. Zwaartekracht is een van de belangrijkste natuurkrachten die op grote schaal invloed heeft op het universum en bepaalt zelfs voor een groot deel de toekomst van het heelal. Om het heelal goed te leren kennen, is het begrijpen van de zwaartekracht belangrijk.

Veel is al bekend over zwaartekracht en jullie zullen er waarschijnlijk allang van hebben gehoord. Maar hoe werkt zwaartekracht nu echt? Leon gaat in de diepte over het fenomeen dat we zwaartekracht noemen. Leon studeerde zelf sterrenkunde en is nu PhD kandidaat bij ASTRON. Hij gaat ons tijdens deze lezing meer vertellen over deze mysterieuze kracht.

11 maart 2016 - Landers

Het koloniseren van andere planeten begint bij het heel aankomen op een planeet. Maar de ene planeet is de andere niet. Sommige planeten hebben een hoge zwaartekracht, andere planeten, een lage zwaartekracht. Sommige planeten hebben een vast oppervlakte, andere planeten lijken uit alleen mag gas en wolken te bestaan. Sommige planeten hebben een atmosfeer, andere weer niet. Hoe zorg je ervoor dat je veilig land op de planeet waar je wilt komen? Daarover denken wetenschappers en technici al heel lang na. De mensheid heeft geprobeerd om op zo'n beetje alles wat in de buurt is te landen. De maan, mars, venus, kometen. Elk object brengt weer een andere uitdaging met zich mee.

Victor gaat ons vertellen over welke slimme oplossingen de mensen van NASA, ESA en alle andere ruimtevaart organisaties hebben gedacht om een ruimtevaartuig veilig op een buitenaards object te kunnen landen. Ieder speelt z'n eigen rol. Astronomen vertellen de technici de omstandigheden waar technici rekening mee moeten houden. Zo komen we aan het eind van de avond te weten welk verschillende soorten landers de mensheid in het post-spoetnik tijdperk heeft bedacht.

12 februari - Wet- en regelgeving in de ruimte

Mag je zomaar door rood rijden in de ruimte? Is er een snelheidslimiet? Rare vragen misschien, maar wel belangrijk. Is er namelijk zoiets als ruimte recht? Is er recht in de ruimte of is de ruimte een soort van wetteloze zone waar je alles kan doen en alles kan laten? En hoe zit het dan met bezit? Kan je bijvoorbeeld de maan bezitten? Het is heel goed denkbaar dat we in de toekomst asteroïdes gaan mijnbouw gaan bedrijven voor ijzer of misschien wel andere metalen. Maar van wie zou zo'n asteroïde dan zijn? Er is zelf iemand geweest die grond op de maan verkocht! Leuk en aardig, maar mag dat zomaar?

Dit en nog veel meer vragen worden op 12 februari voor ons beantwoord door Hilde Lotte. Onze jurist ruimterecht gaat al onze vragen beantwoorden als een rijdende rechter.

8 januari 2016 - Noorderlicht

We hebben binnen JWG leiden allemaal enthousiaste amateur sterrenkundigen. Sommige druk bezig op theoretisch vlak. Andere weer veel meer bezig met astrofotografie. En zo zijn we allemaal wel ergens mee bezig.

Zo is onze spreker, Paul Perdijk, onlangs naar het hoge noorden afgereisd voor een poollicht expeditie in Zweden en Noorwegen. Het noorderlicht waarnemen is er een voor de bucket list van elke astronoom. Wat komt er allemaal bij kijken om een poollicht expeditie te plannen? Hoe kun je het noorderlicht het beste waarnemen? Hoe maakt je goede foto's van het noorderlicht?

Gedurende dit praatje kom je alles te weten of het het noorderlicht, ofwel aurora borealis. In dit praatje vertellen we hoe het ontstaat, waar je het het beste kan zien. Dus komt gezellig naar onze bijeenkomsten.

Vervallen bijeenkomst

De vorige keer was Nora helaas ziek om ons dat geweldige praatje te geven over neutronen sterren. We blijven natuurlijk gewoon met die vraag zitten: Wat zijn neutronen sterren?
Gelukkig komt ze terug om toch haar verhaal te kunnen doen. Wat weten we? Ze zijn klein: gemiddeld 12 kilometer in diameter.
Ze zijn zwaar: een lucifer doosje neutronen ster weegt even veel als 1 kubieke kilometer (een kubus van een kilometer in diameter) aards gesteente.
Ze draaien heel hard rondjes: vele honderden keren per seconde!

Maar wat zijn het dan? Sterren?

Deze avond schijnen we het licht op deze fantastische objecten. Nora Migdad komt helemaal uit Groningen om ons te vertellen wat neutronen sterren nou precies zijn en waarom ze zo speciaal zijn. Na het praatje kom je erachter wat deze bizarre objecten zijn en dat wij in een heelal leven die ons maar blijft verbazen.

Bijeenkomsten 2015

12 december - Megabijeenkomst

De MEGABIJEENKOMST 2015 staat weer voor de deur. We sluiten het jaar af met een extra lange bijeenkomst op zaterdag 12 december. We beginnen om 13:30 en eindigen om 17:00. Als het helder weer is, kunnen we vanaf 17:00 misschien zelfs waarnemen door de telescopen van de sterrenwacht!

We hebben deze middag meerdere sprekers en activiteiten. We gaan een leuke knutsel maken en Bram komt langs met een spannend praatje. Dit zei hij over zijn praatje.


„de titel van mijn praatje wordt erg spannend :-): WR104, of nog spannender: GRB080319B

Gamma Bursts: aha, dus deze poef, GRB080319B komt van 7 miljard lichtjaar ver weg, hmmm, dat is lange geleden! Dat moet wel wat vuurwerk zijn geweest! Laten we eens gaan rekenen… wr104: en kijk maar, dit wordt ook een gamma burst en hij ploft zo direct precies richting aarde en dan zijn we allemaal Japanse yakuniki!”

Dit wordt spannend. Dus komen!


13 november - Sterevolutie

Er wordt wel eens gezegd dat wij allemaal bestaat uit sterrenstof. Het klinkt wel echt poëtisch en oneindig. De mens en heeft haar bestaan aan de sterren die de nachten zo prachtig bekleden. En het mooie is, het is waar! Sterren produceren de deeltjes waaruit wij bestaan, zorgen voor het licht en warmte waardoor leven op aarde mogelijk is. Maar hoe doet zo'n ster het dan?

We weten allemaal dat een ster niet voor eeuwig leeft. Net als mensen worden sterren geboren, gaan ze door verschillende levensfases en uiteindelijk sterven ze weer. Astronomen hebben zijn al heel lang gefascineerd door de evolutie van sterren en nog steeds worden er nieuwe dingen ontdekt. Nog exotischer sterren! Sterren die nog verder weg staan! Sterren die op het punt staan op geboren te worden. Peter Perdijk zal bij deze bijeenkomst alles vertellen over sterren en haar evolutie. Laat je verwonderen door het levensverhaal van de sterren.

9 oktober 2015 - Neutronen sterren

Wat zijn neutronen sterren?
Ze zijn klein: gemiddeld 12 kilometer in diameter.
Ze zijn zwaar: een lucifer doosje neutronen ster weegt even veel als 1 kubieke kilometer (een kubus van een kilometer in diameter) aards gesteente.
Ze draaien heel hard rondjes: vele honderden keren per seconde!

Maar wat zijn het dan? Sterren?

Deze avond schijnen we het licht op deze fantastische objecten. Nora Migdad komt helemaal uit Groningen om ons te vertellen wat neutronen sterren nou precies zijn en waarom ze zo speciaal zijn. Na het praatje kom je erachter wat deze bizarre objecten zijn en dat wij in een heelal leven die ons maar blijft verbazen.

11 september 2015 - Exoplaneten

Wanneer ik dit schrijf is er op 20 april 2015 een planetenstelsel HR 8799 ontdekt die de grote broer is van ons sterrenstelsel. Het planetenstelsel van de ster HR 8799 staat op ca. 130 lichtjaar afstand van ons eigen zonnestelsel. Deze ster is pas 30 miljoen jaar oud. Rondom de ster zijn vier planeten gevonden die op grote afstand rond hun moederster draaien. Uit nieuwe waarnemingen blijkt dat de verhouding tussen de planeten overeen komt met ons eigen zonnestelsel. De architectuur van het planeten stelsel lijkt dus mogelijk voor op die van ons.

Jorden Voogd gaat ons in september helemaal bijpraten over het laatste onderzoek naar Exoplaneten. De nieuwste ontdekkingen, de technieken, de satellieten en de programma's. Hebben we nou al die ene planeet gevonden die lijkt op de aarde? En is daar leven?

Juli en Augustus - Vakantie

12 juni 2015 - mythologie sterrenbeelden

De sterrenbeelden hebben hun naam te danken aan de oude Grieken. De sterrenbeelden zijn niet zomaar aan hun naam gekomen. Misschien is het wat moeilijk voor te stellen om een beer in het sterrenbeeld grote beer te zien. Maar er zijn veel meer sterren waaruit de grote beer bestaat. Samen maken ze het sterrenbeeld. Niet alleen de sterren maken het sterrenbeeld, maar ook de verhalen. De sterren aan de hemelen vormen een groot boek van verhalen die door de Grieken verteld werden. Grote helden, goden, koningen en prinsessen. Ze staan allemaal aan de hemel. Een groepje sterren zijn niet zomaar een sterrenbeeld.

Achter een simpel sterrenbeeld zit veel meer. Alissa komt ons dan alles vertellen de verhalen achter de sterrenbeelden en hoe ze aan hun verhalen zijn gekomen.

8 mei 2015 - Elementaire deeltjes en het Higgs deeltje

Op 4 juli 2012 werd er in het CERN's Large Hadron Collider een nieuw deeltje gevonden met een specifieke massa. Dit nieuwe deeltje voldeed aan de beschrijvingen van een deeltje dat werd voorspeld door Peter Higgs en Francois Englert. Later in maart 2013 werd het bevestigd. Het nieuwe deeltje was het Higgs deeltje. Het Higgs deeltje is groots in het nieuws gekomen. De Higgs en Englert hebben voor hun ontdekking de nobel prijs gekregen. Maar wat is dat deeltje nou eigenlijk? Waarom hebben we het deeltje nodig en waarom is er zo hard naar gezocht?

Het Higgs deeltje is een onderdeel van het praatje dat Leon Oostrum gaat geven naar elementaire deeltjes en het Higgs deeltje. Bij deze bijeenkomst duiken we in de wereld van elementaire deeltje. We duiken in de vraagstuk wat atomen zijn en waaruit ze bestaan? Hoe ziet de wereld er uit op de allerkleinste schaal. Wanneer we dat weten kunnen we gaan onderzoeken wat nou precies het Higgs deeltje is en waarom het zo belangrijk is voor ons begrip van het heelal.

10 april 2015 - Wat als?

 Wat als? Wat als? Wat als is een hele leuke vraag. Wat als je op een aarde leven waar de zwaartekracht 2x zo sterk is? Wat we al het water op de aarde naar mars verplaatsen? Hoe zou Mars er dan uitzien? Wat als je met een gewoon vliegtuig boven andere planeten vliegt?

Deze avond komt Peter van Velzen langs om een paar interessante scenario's te vertellen. Alle scenario's zijn natuurlijk sterrenkunde gerelateerd. Dus komt langs om te horen welke bizarre vragen op een wetenschappelijk verantwoord worden beantwoord.

13 maart 2015 - Vaktheorie van praktische astronomie

Wist je dat vroeger sterrenwachten in prive bezit waren van sterrenkundigen. Zoals de beroemde sterrenkundige William Herschell, ontdekker van de planeet Uranus. Hij liet zijn eigen observatorium bouwen. Vroeger werd sterrenkunde anders bedreven. Ook telescopen en sterrenwachten zagen er vroeger heel anders uit. En net zoals nu zijn er nog steeds astronomen die hun eigen sterrenwacht bezitten. Onze spreker, Twan, die zijn eigen sterrenwacht heeft gebouwd.

Twan neemt ons deze avond mee op een historische reis. We gaan op onderzoeken hoe de eerste sterrenwachten er vroeger en tegenwoordig uitzien. Welke telescopen en instrumenten ze gebruiken, zowel de amateurs als de professionals. Hij verteld hoe hij zelf een eigen sterrenwacht heeft gebouwd en hoe hij dat voor elkaar heeft gekregen. Kom gezellig langs om te luisteren naar dit inspirerende verhaal.

13 februari 2015 - Kerbal Space Program

Heb jij nooit die vacature gehad om programma manager van NASA en ESA te worden? Heb je altijd al eens je eigen ruimte programma willen ontwikkelen? Astronauten ver de ruimte in te schieten, planeten te bezoeken, raketten te bouwen?

Deze avond geeft Jonathan Juursema een demonstratie van deze simulatie game in ontwikkeling. Het doel van de simulatie is om een ruimte missie op te zetten en een ruimtevaartuig te bouwen die een team van astronauten de ruimte in kan krijgen zonder dat ze dood gaan. Je hebt genoeg onderdelen om een ruimteschip te maken. Elk onderdeel heeft zijn eigen functie waardoor je ruimteschip wel of niet vliegt. Vlieg naar andere planten. Plot een koers. Hou de temperatuur en druk in de gaten. Bouw ruimtestations. En ga moedig daar waar nooit een kerbal is gekomen.

9 januari 2015 - Astrofotografie; verhalen van een JWG-er

Vanavond geen informatie praatje met uitleg over een ingewikkeld sterrenkundig onderwerp. Maar echt een ervaringspraatje. Veel van onze JWG leden zijn bezig met het onderwerp sterrenkunde. Allemaal op een andere manier. Petra van der Meijs is al vanaf haar 8ste lid van de JWG. Zij is altijd wel met sterrenkunde en de JWG bezig geweest.

Vanavond komt ze alles vertellen over haar ervaringen met astrofotografie. Ze zal veel van haar eigen werken meenemen. Allemaal astrofoto's die ze zelf gemaakt heeft. Ze verteld wat, waar en hoe ze die foto's heeft gemaakt. De Messier Marathon, haar reis naar Zuid Frankrijk. De mooie plaatjes en hoe jij die ook kunt maken. Ben jij geïnteresseerd in hoe het is om astrofoto's te maken. Kom dan langs!

Bijeenkomsten 2014

13 december 2014 - Megabijeenkomst

De MEGABIJEENKOMST 2014 staat weer voor de deur. We sluiten het jaar af met een extra lange bijeenkomst op zaterdag 14 december. We beginnen om 13:30 en eindigen om 17:00. Als het helder weer is, kunnen we vanaf 17:00 misschien zelfs waarnemen door de telescopen van de sterrenwacht!

Dit weekend zijn er ook weer vallende sterren te zien. Het maximum van de meteorenzwerm Geminiden vindt plaats op zondag 14 december. De radiant van de zwerm staat rond 02:30 uur in het hoogste punt aan de hemel, op 70° boven de horizon. Onder ideale omstandigheden zijn er van deze zwerm zo'n 120 meteoren per uur te verwachten. De meteoren zijn gemiddeld snel, gelig van kleur, vaak helder en hebben korte sporen. Door de matige omstandigheden zijn er in onze streken dan vermoedelijk “maar” circa 50 meteoren per uur van deze zwerm te zien, altijd nog de moeite waard om te gaan waarnemen. In totaal zijn er, door meteoren van andere zwermen en sporadische meteoren, circa 59 “vallende sterren” per uur te zien. De piek van deze zwerm is relatief hoog, maar de lengte van het maximum is met 0,9 dagen zeer kort.

14 november De Kepler ruimte telescoop en Exoplaneten

Heb je altijd als een afgevraagd of wij de enigste ster met planeten zijn? Nou, sterrenkundige ook. Daarom zijn hebben we de Kepler ruimte telescoop gelanceerd die op zoek is gegaan naar exoplaneten. En of dat is gelukt!

Exoplaneten zijn planeten die bij andere sterren dan onze zon zijn gevonden. We hebben het eigenlijk altijd wel verwacht dat ze er waren. En er is, mede dankzij de Kepler telescoop, enorm veel nieuwe planeten gevonden. Regelmatig is Kepler in het nieuws gekomen omdat er nieuwe of exotische planeten zijn ontdekt. Tijdens het praatje van Wouter Poos kom je alles te weten over de laatste ontdekkingen, of de telescoop Kepler en exoplaneten. Nu nog een raket uitvinden zodat we ze een keer kunnen bezoeken. Over raketten gesproken. Lees gauw verder naar de bijeenkomst van februari 2015.

10 oktober - De wetenschappelijke methode

Hoe weten wetenschappers en astronomen nou wat ze weten? Hoe weten ze het zo zeker? Hoe is het mogelijk dat, ondanks sterren lichtjaren ver weg staan, toch planeten hebben? Of dat er zo iets als een zwart gat bestaat?

Het is stiekem best wel belangrijk om te weten hoe we dingen weten. Zeker in de wetenschap en de sterrenkunde. Om dingen over de natuur te weten te komen hebben sterrenkundigen, en wetenschappers in het algemeen een manier bedacht om ze te helpen met onderzoek. En dat wordt met een moeilijk woord: „de wetenschappelijke methode” genoemd.

In oktober zal onze eigen Arthur Admiraal aan de hand van zijn eigen onderzoek vertellen wat de wetenschappelijke methode inhoud en hoe we er zeker van kunnen zijn dat het waar is wat sterrenkundigen zeggen. Arthur heeft zelf onderzoek gedaan samen met de ESA. Daarvoor heeft hij verschillende expirimenten gedaan en uitgevoerd met de Large Diameter Centrifuge (zie plaatje), van de ESA. Een gaaf apparaat dat heel hard rondjes draait…. of anders gezegd een hogere zwaartekracht simuleert. Benieuwd? Kom langs op deze avond.

12 september - Terravorming op Mars

Hoe zou het zijn om op Mars te wonen? Zou jij dat willen doen? „Ik?” Nou momenteel niet. Mars is natuurlijk nog maar een stoffige planeet. Maar wat nou als we de planeet leefbaar konden maken. Dat je er gewoon zonder ruimtepak kan rondlopen? Wat dan? Zou je gaan?

Ik zeg: doen! We gaan die planeet gewoon leefbaar maken en er op wonen. Maar waar gaan we beginnen. Amber van Delft gaat ons de kneepjes van het vak leren. Ze gaat ons vertellen over het proces om planeten leefbaar te maken, wat ook wel 'terra vorming' wordt genoemd. Hoe werkt terra vorming in de praktijk. Met als voorbeeld onze naaste buur: Mars. Wat moeten we doen? Wat is er voor nodig? Hoeveel training hebben we nodig. Kom langs en vind het uit.

Augustus: Vakantie

13 juni - Infraroodsterrenkunde

Met onze blote ogen kunnen veel pracht en praal aan de hemel zien staan. Maar er bestaat een universum dat we niet kunnen zien. Een universum dat je alleen maar kan zien als je er op een andere manier naar kijkt.

Peter Perdijk komt deze avond vertellen over het universum in het infrarood. Hij komt ons vertellen wat infrarood sterrenkunde is en wat je er mee® kan zien dan wanneer je alleen in het zichtbare gedeelte kijkt van het lichtspectrum. Het wordt een verhaal over het infrarode gedeelte van het spectrum. De instrumenten die ervoor zijn gemaakt. De telescopen die naar de hemel gekeken hebben. En natuurlijk de ontdekkingen die erdoor zijn gemaakt. Infrarood sterrenkunde heeft ons belangrijke inzichten gegeven in het heelal. Infrarood sterrenkunde laat zien dat als je met andere ogen naar het heelal kijkt, je totaal andere dingen te weten kan komen.

11 april - Tijd

14 maart -

14 februari - Magneetvelden en Sterrenstelsels

Deze bijeenkomst hebben we twee sprekers: Saskia en Marcel. Beiden vertellen over twee complexe onderwerpen: werking van magneetvelden en geboorte van sterrenstelsels.

Een halve eeuw geleden heeft de welbekende astronoom Edwin Hubble heeft een classificatie schema gemaakt voor de verschillende vormen van sterrenstelsels: bol, spiraal en balkvormig. In de tientallen jaren daarop heeft de astronomische wetenschap stukje bij beetje weten achterhalen hoe sterrenstelsels zich vormen zoals ze zijn gevormd. Welbekend JWGer Marcel Haas komt jullie vertellen welke complexe processen er plaatsvinden bij de geboorte van sterrenstelsels, en hoe dat invloed heeft op de vorm.

JWGer Saskia komt vertellen over het magneetveld van planeten, in het bijzonder die van de aarde. Wat is zo'n magneetveld nou eigenlijk, en heeft dat ding dan ook nog een praktisch nut voor ons? Niet alleen beschermt ze het leven op aarde tegen deeltjes van de zon, ze heeft ook als uitstekend navigatiehulpmiddel gediend gedurende de 17e eeuw: denk aan het kompas!

10 Januari - Eerste bijeenkomst 2014!

In Januari gaan we weer van start met een spaceshuttle knutsel en een ruimtespel!

Bijeenkomsten 2013

14 December - Megabijeenkomst

De MEGABIJEENKOMST 2013 staat weer voor de deur. We sluiten het jaar af met een extra lange bijeenkomst op zaterdag 14 december. We beginnen om 13:30 en eindigen om 17:00. Als het helder weer is, kunnen we vanaf 17:00 misschien zelfs waarnemen door de telescopen van de sterrenwacht!

Op het programma hebben we een aantal praatjes en knutsels staan, waaronder een praatje over de lancering van de MAVEN satelliet, die sinds 18 november op weg naar Mars is om uit te vinden hoe Mars zo kaal en droog is geworden.

Mis dus de laatste bijeenkomst van 2013 niet, en zet zaterdag 14 december in je agenda!

8 November - De Zon

We kennen hem allemaal. Die gezellige, warme gloeilamp aan de hemel. Onze Zon. Er is geen ster zoals onze eigen Zon. Zonder hem, geen leven op aarde, geen zomer, geen licht, geen planten en geen dieren. Oh… ook geen zonne-energie. ^__^. Je kan er niet te lang naar kijken, zo veel is die aan het schitteren.

Deze avond gaan we het eens wat dieper over de zon hebben. We gaan onder zijn huid kijken. Wat gebeurt er toch allemaal op de zon? Hoe is het mogelijk dat de zon zo gezellig kan stralen? Zijn er ook zon bevingen op de zon? Wat zijn zonnevlekken, hoe ontstaan die? Heeft de zon ook een atmosfeer? Allemaal vragen waar Lucas van Duin ons een antwoord op gaat geven. Wil jij de grootste ster aan de hemel beter leren kennen. Dan ben je van harte welkom bij weer een avond bij de sterrenkunde vereniging JWG in Leiden.

11 Oktober - De onbekende helden - Astronauten

In oktober gaan we het hebben over astronauten. We kennen natuurlijk allemaal de bekende astronauten zoals Yuri Gagarin of Neil Armstrong. Maar wie is deze vrouw op dit plaatje? Welke astronaut verbleef het langste in de ruimte? Tijdens dit praatje gaan we het hebben over de meer onbekendere ruimtevaarders. We gaan hun verhalen vertellen over de ongelooflijke dingen die zij hebben meegemaakt, maar waar je niet zo veel over hoort. En ik vertel grappig weetjes en feitjes. Wist je bijvoorbeeld dat astronauten klittenband in hun helm hebben om zo hun neus te krabben als het jeukt. Samen met Tessa Haverkamp gaan we ook een leuke astronauten knutsel maken om mee naar huis te nemen.

13 September - Vulkanen

Deze grote bergen die vuur spuwen op de planeten van het zonnestelsel. Vulkanen. Ze komen op vele planeten tegen. Ze zeggen dat vulkanen klimaat kan veranderen. Dat ze voor nieuw land kunnen zorgen. Dat ze hele beschavingen kunnen uitroeien. Maar wat zou nou eigenlijk deze grote draken, deze spuwers van vuur. Hoe werken ze? Wat makes them tick? Hoe groot kunnen ze worden? Hebben we er hier op aarde ook last van? Zijn ze anders op andere planeten?

Vrijdag 13 September gaat Annika ons van alles vertellen over vulkanen. Ze verteld hoe ze ontstaan en hoe ze inactief worden. Ze gaat ons zelf laten zien hoe het werkt en we bootsen zo'n uitbarsting na in ons laboratorium. Genoeg reden om te komen kijken.

14 Juni - Ruimte-experimenten

In de ruimte gaat het net even anders aan toe dan hier op aarde. Eten gaat anders, slapen gaat anders, wassen gaat anders, groeien gaat anders, enzovoorts. Wetenschappers en astronauten doen daarom veel experimenten om te kijken hoe aardse zaken reageren op gewichtsloosheid. Hiervoor hebben astronauten van alles en nog wat de ruimte mee ingenomen om te kijken wat er gebeurt als er geen zwaartekracht is. De meeste gewone zaken blijken toch anders te werken in de ruimte dan hier op aarde. Kijk maar eens naar het volgende filmpje. Dit experiment was uitgevoerd nadat een meisje een vraag had gesteld aan astronauten. Hoe een natte handdoek in de ruimte eruit ziet!

Op 14 Juni gaat Anna Latour vertellen veel meer vertellen over deze experimenten. De mooiste hiervan neemt ze mee om aan ons te laten zien. Hoe gedraagt water zich in de ruimte. Hoe groeien planten in de ruimte. En nog wel belangrijk waarom gedraagt het zo, zoals het gedraagt. We gaan die avond allemaal experimenten laten zien en we onderzoeken waarom het in de ruimte zo anders gedraagt als hier op aarde. Met deze kennis kunnen wij ons beter voorbereiden op een reis naar Mars.

17 Mei - De Internationale Space App Challenge

Is het mogelijk om een directe bijdrage te leveren aan astronomische onderzoek en samen te werken met NASA? Ja, het kan en graag zelf. Op 20 en 21 april was er in Amsterdam hielt NASA De Internationale Space App Challange. Op meer dan 100 locaties over de hele wereld werd er gewerkt aan een 50 tal Challenges, 50 problemen, op gesteld door NASA met problemen waar iedereen aan kan bijdragen om NASA te helpen hun missie te voltooien. Jos en Bram waren er bij om mee te helpen, mee te denken en apps te ontwikkelen om de rijkheid aan data om te zetten in kennis.

'De verkenning van het heelal, door zijn noodzaak, een gezamenlijke internationale inspanning waarbij diversiteit van ervaring en perspectief leiden tot betere producten.' Deze missie zette NASA aan om aan de Challanges te werken om de rijke en open data die NASA verzamelt om te zetten nieuwe kennis. Werken aan projecten zoals het visualiseren van (voor het menselijk oog) onzichtbare activiteiten op de zon die de aarde beïnvloeden; Het 'Adopteer een ruimte-satelliet' project om de data van Voyager visueel te maken; Of 'Tour de Maan' een project dat ervoor zorgt dat iedereen een tour op de maan kan maken. Op 17 mei, gaan Jos en Bram vertellen hoe het was op aan deze Challange deel te nemen en toe te treden tot het internationale gezelschap van ontwikkelaar die NASA helpen het heelal te ontdekken.

12 April - Kosmische Achtergrondstraling

De oerknal heeft vele miljarden jaren geleden plaatsgevonden. En potverdorie, wat was dat een knal. Je zou denken dat we nog wel wat van die knal kunnen zien. Nou zeker weten, alle materie en natuurwetten. Maar ik bedoel van de knal zelf. Die ook. Die kennen we als de kosmische achtergrondstraling. De kosmische achtergrondstraling is de warmtestraling die is uitgezonden kort na de oerknal. Volgens deze theorie was het vroege heelal extreem heet. Terwijl het uitdijde, koelde het heelal af. Eigenlijk is de kosmische achtergrondstraling dus het nagloeien van de big bang.

De kosmische achtergrondstraling kan ons dus wat vertellen over de bang bang zelf. Leon Oostrum, wel gewaardeerd bestuurslid van de JWG, komt ons deze avond van alles vertellen over de achtergrond straling en zijn relatie met de big bang; het ontstaan van het heelal. Wil je dus alles te weten komen over de grootste explosie van het universum. Kom dan langs!

8 Maart - Zwarte Gaten

Zwarte Gaten zijn misschien wel de meest mysterieuze, spannende, overweldigende en gaafste objecten van ons universum. We weten zeker dat er een mega zwart gat in onze eigen Melkweg is en vermoeden dat bijna elk groot sterrenstelsel er een heeft. Er is nog heel erg veel wat we niet weten van zwarte gaten. We weten wel dat ze alles opslokken. Zelfs het licht (vandaar dat ze zwarte gaten worden genoemd). Maar wat gebeurt er nu als je in de buurt van een zwart gat komt? Wat zal er gebeuren als we door een zwart gat vliegen (kan dat eigenlijk wel)? Zijn zwarte gaten voor eeuwig en blijven ze maar eten, of verdwijnen ze ook weer? Allemaal vragen die Marcel Vonk voor ons kan beantwoorden.

Marcel Vonk is postdoctoraal onderzoeker op de Universiteit van Amsterdam en heeft onder andere gewerkt op universiteiten in Zweden, Frankrijk en Portugal. Naast onderzoek is hij ook gewoon JWG-lid. We zijn dan ook heel blij dat hij weer eens in Nederland is zodat hij bij ons een praatje kan geven. Van de allesverslindende grote monsters tot de kleine mini zwarte gaten, Marcel Vonk gaat jullie alles uitleggen over deze wonderlijke objecten. We gaan op reis naar deze objecten en kijken hoe ze er uit zien van dichtbij. Dan maar hopen dat we er niet invallen.

8 Februari - Verborgen schatten van het internet

Heel veel sterrenkunde vindt zijn weg op het internet. De internationale sterrenkunde zal nooit zo ver zijn gevorderd zonder internet beschikbaar te hebben. Veel publicaties over de laatste sterrenkundige ontdekkingen vind je op het internet. Amateurs kunnen meehelpen met onderzoek via het internet. Kijk maar eens naar Het Galaxy Zoo Project. Of denk aan hele datasets van enkele terabytes. De ruwe beelden van Cassini-Huygens.

Peter Perdijk zal het beste van het internet mee nemen. De verborgen schatten, de pareltjes, de robijnen die je voor thuis wil meenemen en aan je vrienden wilt laten zien. Wij zijn op zoek naar die schatten en Peter neemt de zijne mee. En gezamenlijk met Peter komt ook Ramon langs. We hebben hem al een paar keer te gast gehad. Hij zal vanavond de avond presenteren, en zijn eigen licht laten schijnen in deze donkere avonden. Samen met Peter zullen we er weer een gezellige avond van maken.

11 Januari - De Vierde Dimensie

Stel je eens voor dat een wezen uit de vierde dimensie jou bezoekt. Dat hij zich aan jou voorstelt en zegt: „Beste JWG-er. Ik ga jouw de geheimen vertellen van de vierde dimensie.” Wat zou je denken? Hoe ziet dat wezen eruit? Waar komt hij vandaan? En misschien nog wel belangrijker… wat zou hij jou vertellen?

Onze spreker komt weliswaar niet uit de vierde dimensie maar gaat ons wel alles vertellen over die vierde dimensie. Dit praatje is eigenlijk een reis door meerdere dimensies. We zullen de bewoners van alle dimensies eens gaan vragen hoe zij hun leven in hun eigen dimensie ervaren. De bewoners van de derde dimensie, de tweede en misschien wel de eerste om vervolgens ons voor te stellen hoe het is om in een vierde dimensie te kunnen leven. Dus kom langs en laat je meenemen op een reis naar de vierde dimensie.